SPsIIIPOI_256

Janoš, Janoš, daj da opet igram Čardaš ...

ocena odličan petBudimpešta – veličanstven i impresivan grad, jedan od najlepših gradova sveta često je nazivan «Parizom Istoka». Kaldrmisane ulice, male živopisne kuće, srednjevekovna neoklasična mešavina arhitekture, kraljevska palata, muzeji i galerije, čine atmosferu starog šarmantnog dela Budima, zbog čega je Budimpešta grad u koji svakako želite da se vratite. U to smo se i sami uverili nakon ekskurzije oktobra 2005. godine.

Dva autobusa krenula su iz Požarevca rano ujutru sa oko 100 učenika i 4 profesora. Put je trajao 10 časova uz povremene pauze. Nakon što smo se smestili u hotel «Berlin» krenuli smo u obilazak Budimpešte. Poznatu «kraljicu Dunava» odlikuje kultura koja nikoga ne ostavlja ravnodušnim. Ovo se oseća u reci istorijskih zgrada, mostova i elegantnih bulevara. Trg heroja smešten je u Centralnom gradskom parku i vraća nas u istoriju Budimpešte. Na njemu su spomenici svih ličnosti koje su bitno uticale na Mađarsku istoriju. Među njima je najznačajniji Sveti Ištvan (Sveti Stefan), prvi mađarski kralj, kojim se Mađarska uključuje u red hrišćanskih zemalja.

Nakon Trga heroja usledila je poseta Crkvi Svetog Matije Korvina. 700 godina stara crkva danas je poznata kao Matijas crkva nakon poznate nacionalne uloge kralja Matijasa, zaštitnika učenja i onog koji je obnovio mađarsku državu nakon vekova feudalne anarhije. Sa svojim raznobojno obojenim krovom i gotskim duhom, crkva je jedna od najpoznatijih strukutura i u njoj se održavalo i proglašenje nacionalnih kraljeva kao i venčanje kralja Matijasa. Unutrašnjost je bogato dekorisana oltarima, statuama, prozorima i freskama. Unutar crkve nalazi se muzej, koji pruža pristup kriptu kao i mala kolekcija religioznih i juvelirskih vrednosti.

Posle boravka u Crkvi Svetog Mateje posetili smo Kraljev dvorac – još jednu značajnu znamenitost mađarske istorije. Kraljev dvorac odiše srednjevekovnom kulturom i duhom. U gornjem delu dvorca mogu se videti kraljevska obeležja, a u donjem voštane figure koje prikazuju srednjevekovnu svakodnevnicu.

Sledećeg dana okrenuli smo se i našoj istoriji posetivši Sent Andreju, gradić u blizini Budimpešte, poznat je po muzejima, galerijama i umetnicima.

Početkom XVIII veka Dalmatinci, Slovaci, Nemci, Grci, a pre svega Srbi beže ka Mađarskoj i mnogi se naseljavaju baš u ovom gradu. Danas je grad zanimljiva turistička destinacija pre svega zbog blizine Budimpešte a za naše turiste i zbog spomenika značajih za našu kulturu. Istorijsko mesto Srba i njihovo nekadašnje sklonište, stranim turistima se danas predstavlja kao umetničko mestašće. Nekada je to bilo kulturno i duhovno središte Srba prognanih za vreme Velike seobe 1690. Godine, a danas od nekadašnjih 7 postoji samo 4 srpske crkve. Danas tamo živi još oko 60- ak Srba, dok ostatak stanovništva čine Mađari.

Veče smo proveli u bližem upoznavanju tradicionalne mađarske kuhinje i njihovog istorijskog folklora. U prijatnom ambijentu domaćini su nam predstavili jedno od tradicionalnih jela, mađarski gulaš. Nakon večere, priredili su nam nezaboravan doživljaj tradicionalne mađarske igre – čardaša. Da bismo se osećali kao Mađari, uključili su nas u svoju feštu koja se sastojala u igranju čardaša i ispijanju vina. Nakon tog mi smo zaigrali naše srpsko kolo, a ostalo je istorija.

Kako ostati ravnodušan pred Mađarskom kada ima jednu Sent Andreju koja čuva delove naše istorije i u kojoj su naši preci našli sklonište pred naletima turske imperije i pred mađarskim narodom koji nam je pružio gostoprimstvo zahaljujući kome smo zaboravili da smo prešli Kelebiju.